Dzwonowo – 2004 rok

     I jesteśmy już w XXI wieku – rok 2004. W zasadzie jest to jedyne zobrazowanie, na którym prawie nic nie wskazuje na obecność reliktów średniowiecznego miasta Dzwonowo. Nie widać również żadnych wyróżników w miejscu siedziby rycerskiej (na SW od zabudowań przysiółka).

(Źródło: CODGIK)

 

 

 

Reklamy

Dzwonowo -1995 rok

      Kolejne zdjęcie lotnicze, tym razem barwne! Mamy w końcu 1995 rok!!! Widoczne są rozległe zalesienia wokół Dzwonowa, tylko w szczegółach odbiegające od obecnych. Zniknęły natomiast gospodarstwa przy drodze gruntowej do Niedźwiedzin widoczne jeszcze na wcześniejszym zobrazowaniu (z 1976 r.). W zaginionym mieście wyróżniają  się zabudowania rozlokowane wzdłuż traktu biegnącego na południe oraz północna pierzeja rynku.

(Źródło: CODGIK)

Dzwonowo – 1976 rok

     Kolejne zdjęcia lotnicze zostały wykonane w 1976 roku, a więc 41 lat temu. Pięknie wyrósł nam lasek na wschód od miasta, widać również kolejne świeże zalesienia pól wokół Dzwonowa. Wyróżniki roślinne wskazujące relikty zabudowy miejskiej są nieco słabiej czytelne niż na ortofotografii z 1960 roku.

(Źródło: CODGIK)

Dzwonowo – 1960 rok

Dziś prezentujemy ortofotomapę z z 1960 roku z zasobów Centralnego Ośrodka Geodezji i Kartografii. Świetnie widoczne są wyróżniki roślinne wskazujące układ miasta średniowiecznego. Tereny wokół dawnego miasta pozostają jeszcze otwarte, ale na wschód od niego widoczne są już ślady orki leśnej…

 

 

 

Dzwonowo na archiwalnych fotografiach lotniczych

       Przygotowując publikację o badaniach archeologicznych Dzwonowa, zebraliśmy całkiem pokaźny zestaw archiwalnych fotografii lotniczych. Zobrazowania z lat 1940, 1960, 1976 i 1995 i 2004 ukazują zmiany krajobrazu dzwonowskiego, nieistniejące dziś zabudowania i niedrożne obecnie trakty. Pozwalają również obserwować zmiany w szacie roślinnej. Od dziś będziemy prezentować Państwu wybrane materiały.

 

      Tak wyglądało Dzwonowo w 1940 r. Zwróćcie uwagę na całkowite odlesienie okolic Dzwonowa. Niemiecka ortofotomapa ze zbiorów National Archives and Records Administration (NARA) w USA. Możemy ją oglądać dzięki życzliwości Mikołaja Kostyrko, który natrafił na nią podczas tegorocznej wizyty w amerykańskim archiwum.

 

Porządki na cmentarzu ewangelickim w Dzwonowie

     Dziś nie o archeologii Dzwonowa, a  o nowszej historii tej miejscowości. W sobotę uczestniczyliśmy w porządkowaniu niewielkiego cmentarza ewangelickiego. O obiekcie wiadomo niewiele, w pamięci ludzkiej zachowało się jedynie nazwisko nauczyciela z pobliskiego Miączynka pochowanego w okresie II wojny światowej.

       O godzinie 9.00 na terenie zarośniętej nekropolii pojawiła się  grupa mieszkańców Dzwonowa, Niedźwiedzin, Sławicy, Skoków i Poznania oraz członków Towarzystwa Miłośników Skoków i Ziemi Skockiej. Podczas kilkugodzinnej wytężonej pracy oczyściliśmy z roślinności całą powierzchnię nekropolii, odsłaniając niewidoczne wcześniej groby.

      Mimo pochmurnego nieba i przelotnych opadów, dopisywały humory, była też kawa i słodkości przywiezionym przez uczestników. Po zakończeniu pracy spotkaliśmy się na działce Pani Marii, gdzie przy ognisku pokrzepiliśmy się kiełbaskami i nieco mocniejszymi napojami 😉

Poniżej fotorelacja autorstwa Magdy Felis.

NOWOŚCI Z CMENTARZA DZWONOWSKIEGO

      Kilka dni temu zakończyliśmy badania sondażowe mające na celu odnalezienie reliktów kościoła pw. św. Michała. Jak informują źródła pisane, świątynię wzniesiono z drewna i przynajmniej dwukrotnie ją przebudowywano. Była to niewielka, prosta budowla z wieżyczką na sygnaturkę umieszczoną pośrodku nawy. Wizytacje kościelne przeprowadzane w XVII wieku opisywały zły stan techniczny kościoła, w XVIII wieku był on już zupełnie opustoszały, a pod koniec tego stulecia uległ rozbiórce. Według lokalnego podania, kościół dzwonowski zatonął w wodach pobliskiego jeziora, a czasem słychać wydobywający się z toni dźwięk jego dzwonów. Inny przekaz mówi, że świątynia zapadła się pod ziemię, a przyczyniły się do tego grzechy parafian.

        Niestety, mimo intensywnych prac nie natrafiliśmy na relikty, które  w przekonujący sposób wskazywałyby na lokalizację kościoła. Budowla uległa  całkowitej rozbiórce, a ostatnie ślady po świątyni zatarła erozja wzgórza, oraz orka. Dziś o istnieniu kościółka na wzgórzu świadczy związane z nim cmentarzysko, liczne gwoździe rozsiane na jego powierzchni oraz monety zagubione przez wiernych podczas kolekty.

     Przy okazji poszukiwań reliktów kościoła przebadaliśmy fragment cmentarza przykościelnego. Wydobyliśmy szczątki 80 osób, z jam grobowych zalegających nawet na 4  poziomach. Znaczne zagęszczenie grobów pozwala przypuszczać, że na dzwonowskim wzgórzu, przez 450 lat funkcjonowania cmentarza, pochowano ponad tysiąc osób. Wszystkie ciała składane były, zgodnie z obrządkiem chrześcijańskim, na osi wschód – zachód, z głowami skierowanymi na zachód. Wyjątkiem był grób kilkumiesięcznego dziecka, którego zwłoki ułożono na osi północ-południe. Lokalizacja grobu na skraju cmentarza i odmienny kierunek ułożenia szkieletu mogą sugerować, że dziecko zmarło przed przyjęciem chrztu, a więc nie zostało przyjęte jeszcze do wspólnoty wiernych. Pod nietypowym grobem dziecięcym znajdował się pochówek osoby dorosłej, z kamieniem umieszczonym na na kręgach szyjnych. Zabieg ten miał zapewne na celu zatrzymanie zmarłego w grobie, w obawie przed jego powrotem. Wstępne ustalenia antropologiczne wykazałyna kościach tego osobnika licznych ślady  urazów i zmian chorobowych. Być może, schorzenia odbijały się na jego wyglądzie zewnętrznym, co już pozwalało uznać go za  potencjalnie niebezpiecznego dla żywych. Podczas tegorocznych prac odsłoniliśmy jeszcze jeden nietypowy pochówek z  XVI lub XVII wieku, w drewnianej trumnie wypełnionej… wapnem. Trumna została wykonana niezwykle solidnie, a do jej zbicia użyto ponad 40 gwoździ. Prawdopodobnie w grobie tym złożono ofiarę częstych wówczas chorób zakaźnych, być może dżumy. Niewykluczone jednak, że w grobie pochowano mieszkańca Dzwonowa, który zmarł z dala od domu, a transport jego zwłok wymagał dłuższego czasu.

     Wydobyte szczątki poddawane są wnikliwym analizom antropologicznym, które dostarczą informacji o kondycji zdrowotnej i długości życia dawnych mieszkańców Dzwonowa.